POCOCKE, Richard. A Description of the East, and Some other Countries…, Cyprus and Candia…, the Islands of the Archipelago, Asia Minor, Thrace, Greece…, τ. I, Λονδίνο, W. Bowyer, 1743-45.
O Άγγλος Richard Pococke (1704-1765), γόνος αξιόλογης οικογένειας, με σπουδές στο Καιμπρίτζ και τον τίτλο του επισκοπικού επιτρόπου, ταξίδεψε συντροφιά με τον ξάδελφό του (1733-1736) πρώτα στην Eυρώπη (Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Αυστρία, Πολωνία, Ουγγαρία) και στη συνέχεια για τρία χρόνια, ξεκινώντας το 1737 από την Aίγυπτο, στους Αγίους Tόπους, στην Kύπρο, στην Kρήτη, στα νησιά του Aρχιπελάγους, στη Mικρά Aσία και στον ηπειρωτικό και βόρειο ελλαδικό χώρο, πράγμα αρκετά σπάνιο την εποχή εκείνη. Στα 1747- 1760 ταξίδεψε στην Ιρλανδία και από το 1765 συνέχισε να ταξιδεύει κυρίως στη Βρετανία ως επίσκοπος.
Το ταξίδι του στην Ανατολή ήταν γεμάτο εκπλήξεις: στην Αίγυπτο έγινε δεκτός από τον ορθόδοξο Πατριάρχη, στην Ιουδαία κολύμπησε στα νερά της Νεκρής Θάλασσας και στο έργο του αφιερώνει ειδικά κεφάλαια για τα νησιά Κύπρο, Κρήτη, Ψαρά, Λέσβο, Τένεδο, Λήμνο, Σάμο και Πάτμο, ενώ περιγράφει τον Εύξεινο Πόντο. Στη Μικρά Ασία περιηγήθηκε στη Σμύρνη, στις Κυδωνίες (Αϊβαλί), την Έφεσο, την περιοχή της Καρίας, την Ιεράπολη της Φρυγίας, την Άγκυρα, την Τρωάδα, τη Βιθυνία, και τέλος την Κωνσταντινούπολη και τη Θράκη. Έφτασε στη Θεσσαλονίκη και από τη χερσαία οδό με ενδιάμεσους σταθμούς τα Φάρσαλα, το Ζητούνι (Λαμία), την Εύβοια, την Κωπαΐδα και τη Θήβα έφτασε στη Φυλή και στο λεκανοπέδιο της Αθήνας. Προσφέροντας δώρα στον βοεβόδα περιηγήθηκε ελεύθερα τα μνημεία της πόλης και συνέχισε μέσω Ελευσίνας στην Κόρινθο, την Πάτρα και την Κεφαλονιά.
Tο «πομπώδες σύγγραμμα», όπως απεκάλεσε ο Εδ. Γίββων το οδοιπορικό του, παρά την έλλειψη λογοτεχνικού ύφους, γραμμένο όμως με ευθυκρισία και σχολαστικότητα και με παραπομπές σε αρχαίους Έλληνες και Λατίνους συγγραφείς (Στράβωνα, Ηρόδοτο, Διόδωρο, Πλίνιο, Πτολεμαίο, Πομπόνιο Μέλα, Παυσανία, Φιλόστρατο, Αιλιανό) βρήκε ευρεία απήχηση όσο ήταν εν ζωή ο συγγραφέας του, μεταφράστηκε γαλλικά, γερμανικά και φλαμανδικά, ενώ διαβάζουμε επαρκείς έως γενναιόδωρες πληροφορίες για την οθωμανική διοίκηση, το εμπόριο, τα ήθη και έθιμα, την αρχιτεκτονική και τη φυσική ιστορία.
Να επισημάνουμε ακόμη τις αναλυτικές περιγραφές για τα μνημεία στην Αίγυπτο, τον λεπτομερή κατάλογο για το καραβάνι προς τη Μέκκα, με τις εκατοντάδες καμήλες και τα φορτία τους και τους προσκυνητές, αλλά και την παρουσίαση των μνημείων της Θεσσαλονίκης, καθώς και τους πίνακες με τη στάθμη της πλημμύρας του Νείλου και τον Κατάλογο των πόλεων, Μητροπολιτών και Επισκόπων υπό τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας.
Μετά την πρωτότυπη εικονογράφηση στο έργο του G. Sandys και πριν από την αναλυτική αντίστοιχη στις εκδόσεις των πρωτοπόρων J. Stuart και Ν. Revett, η εικονογράφηση στο έργο του Pococke ικανοποιεί και τους πλέον απαιτητικούς αναγνώστες. Eκτός από το εντυπωσιακό αυτό έργο, που καταρτίστηκε, εκτός από τις προσωπικές του εμπειρίες, και με λογοκλοπές και αφηγήσεις, ο Pococke δημοσίευσε το 1752 και τις επιγραφές που είχε συγκεντρώσει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του: “Inscriptiorum Antiquarum Graec et Latin Liber”, ενώ αναμένεται να δημοσιευτεί η πλούσια αλληλογραφία με τη μητέρα του και τον συνοδοιπόρο ξάδελφό του Jeremie Milles.
Το οδοιπορικό από τα ταξίδια του στην Ανατολή απετέλεσε από τα πρώτα πιο λεπτομερή χρονικά για τα αιγυπτιακά μνημεία. Στην Iρλανδία υπάρχει ακόμα το δάσος των κέδρων, που φύτεψε με σπόρους τους οποίους έφερε από τον Λίβανο. Tο 1766 πουλήθηκαν στο Λονδίνο όλες οι αρχαιότητες που είχε συλλέξει στις περιοδείες του.
Σύνταξη: Ιόλη Βιγγοπούλου
Θέματα (80)
-
Σελίδα τίτλου α΄ τόμου. Φανταστική σύνθεση με αιγυπτιακές αρχαιότητες.
-
Χάρτης της Αλεξάνδρειας. Στην ένθετη παράσταση απεικονίζεται ο Πατριαρχικός Θρόνος.
-
Κατόψεις πύργων από τα τείχη της Αλεξάνδρειας. Κάτοψη και τομή δεξαμενής.
-
Ο θριαμβικός κίονας του Διοκλητιανού (κίονας του Πομπηίου) στην Αλεξάνδρεια.
-
Όψη και κάτοψη αιγυπτιακής σαρκοφάγου από το Κάιρο. Κάτοψη του τεμένους Αμρ Ιμπν-Αλ-Ας στο Κάιρο.
-
Εικ. 1.Όψη θύρας στο Κάιρο (B). Εικ.2 και 3. Όψη και κάτοψη της πύλης Μπαμπ Αλ-Νασρ (Α).
-
Άποψη, τομές και κατόψεις από το πηγάδι του Ιωσήφ στη Σιταντέλ, το μεσαιωνικό φρούριο του Καΐρου.
-
Όψη της Σφίγγας. Τομές της Πυραμίδας του Χέοπα στη νεκρόπολη της Γκίζας.
-
Χάρτης του αρχαιολογικού χώρου των πυραμίδων στη Σακκάρα και στο Νταχσούρ.
-
Αιγυπτιακή μούμια που μεταφέρθηκε στην Αγγλία ως δώρο στον λόρδο Κάβεντις.
-
Κατόψεις και όψεις των πυραμίδων στην περιοχή του Φαγιούμ. Η λίμνη Μοίρις.
-
Κατόψεις ταφικών μνημείων λαξευμένων στον βράχο, στις Θήβες της Αιγύπτου.
-
Κάτοψη δύο ναών και άλλου κτίσματος στις Θήβες της Αιγύπτου.
-
Το ένα από τα κολοσσιαία αγάλματα του Αμένωφι Γ΄ (Κολοσσοί του Μέμνονα) στις Θήβες της Αιγύπτου.
-
Κάτοψη του Ραμσείου, μνημειακού ναού του Φαραώ Ραμσή Β΄ στις Θήβες της Αιγύπτου.
-
Πρόσοψη του Ραμσείου (μνημειακού ναού του Φαραώ Ραμσή Β΄) στις Θήβες της Αιγύπτου.
-
Κατόψεις ναών στην αρχαία Λατόπολη (Έσνα). Όψη του ναού της Έσνα.
-
Κάτοψη του ναού του Έντφου. Όψη και τομή του μεγάλου πυλώνα του ναού.
-
Άποψη και κάτοψη των λαξευτών ναών στο Γκεμπέλ - ελ - Σιλσίλα.
-
Άποψη της μονής του Οσίου Παύλου του Θηβαίου και της μονής του Μεγάλου Αντωνίου στη Θηβαΐδα.
-
Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά: όψη, τομή και κάτοψη του Ιερού ναού και της Μονής.
-
Όψη αγάλματος της Ίσιδας το οποίο ο Ρίτσαρντ Πόκοκ αγόρασε στο Κάιρο και έφερε στη Βρετανία.
-
Όψη αγάλματος της Ίσιδας που ο Ρίτσαρντ Πόκοκ αγόρασε στο Κάιρο και έφερε στη Βρετανία.
-
Όψη αγάλματος του Όσιρι που ο Ρίτσαρτντ Πόκοκ αγόρασε στο Κάιρο και έφερε στη Βρετανία.
-
Όψη αγάλματος του Όσιρι το οποίο ο Ρίτσαρντ Πόκοκ αγόρασε στο Κάιρο και έφερε στη Βρετανία.
-
Αιγυπτιακοί κίονες από την Άνω Αίγυπτο (Καρνάκ, Λούξορ κ.ά.)
-
Διάφορες απεικονίσεις καρπού του φυτού Θηβαϊκή υφαίνη ή φοίνικας Ντούμ (Hyphaene Thebaica).
-
Ο κορμός και τα κλαδιά του φυτού Θηβαϊκή υφαίνη ή φοίνικας Ντούμ (Hyphaene Thebaica).
-
Αιγυπτιακό άγαλμα που βρισκόταν στην κατοχή του Δούκα του Ρίτσμοντ.